Toruń – miasto nauki

Toruń to od kilkuset lat znaczący ośrodek kultury i nauki. W naszym mieście urodził się i wychował Mikołaj Kopernik, znany Wam zapewne wybitny astronom, matematyk, ekonomista, autor rewolucyjnego dzieła O obrotach sfer niebieskich.

Naukowy Toruń powinniście kojarzyć również z Samuelem Thomasem Sömmerringiem, wybitnym anatomem, lekarzem i fizjologiem, a także z Samuelem Bogumiłem Linde, twórcą pierwszego 6-tomowego Słownika języka polskiego, współtwórcą Ossolineum. Praktykował tu też Paweł Guldeniusz, nadworny aptekarz i autor pierwszego polsko-niemiecko-łacińskiego słownika farmaceutycznego. Współcześni znani toruńscy naukowcy to np. prof. Aleksander Wolszczan, odkrywca pierwszego pozasłonecznego układu planetarnego oraz dr Maciej Konacki, odkrywca pierwszej egzoplanety krążącej w układzie potrójnym, współautor (z Krzysztofem Goździewskim z UMK i Andrzejem Maciejewskim z Uniwersytetu Zielonogórskiego) nowej metody poszukiwania planet pozasłonecznych. Warto wiedzieć również, że od 1994 r. działa u nas Planetarium im. Władysława Dziewulskiego, jeden z najnowocześniejszych ośrodków popularyzacji astronomii w Polsce.

Również w Toruniu powstała najświetniejsza uczelnia na terenie Prus Królewskich – protestanckie Gimnazjum akademickie. Wykładano tu m.in.: prawo, filozofię, teologię, grekę, geografię, biologię, język polski i języki obce. Gimnazjum prowadziło cenne badania i publikacje, m.in. Institutio litterata. Powinniście wiedzieć, że wszystkie szkoły elementarne miejskie i prywatne były podporządkowane rektorowi Gimnazjum, dzięki czemu w Toruniu funkcjonował wówczas jednolity system oświatowy, niespotykany w innych miastach.

Współczesne naukowe oblicze naszego miasta tworzy przede wszystkim Uniwersytet Mikołaja Kopernika, największa uczelnia Polski północnej i inne, niepubliczne: Wyższa Szkoła Bankowa, Wyższa Szkoła Kultury Społecznej i Medialnej, Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Toruńskiej oraz Toruńska Szkoła Wyższa.

UMK tworzy 16 wydziałów: Biologii i Nauk o Ziemi; Chemii; Filologiczny; Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej; Humanistyczny; Matematyki i Informatyki; Nauk Ekonomicznych i Zarządzania; Nauk Historycznych; Nauk Pedagogicznych; Politologii i Studiów Międzynarodowych; Prawa i Administracji; Sztuk Pięknych; Teologiczny i trzy wydziały Collegium Medicum w Bydgoszczy: Lekarski, Farmaceutyczny oraz Nauk o Zdrowiu. Dwanaście wydziałów posiada uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora, a jedenaście – doktora habilitowanego.

Oprócz wydziałów, w działalności dydaktycznej, naukowo-badawczej i organizacyjnej UMK uczestniczą jednostki międzywydziałowe i ogólnouczelniane, centra ogólnouniwersyteckie i zespoły interdyscyplinarne. O właściwe funkcjonowanie struktury informatycznej Uniwersytetu dba Uczelniane Centrum Informatyczne.

Na UMK pracuje 4450 osób, w tym ponad 2246 nauczycieli akademickich, wśród których jest 630 profesorów i doktorów habilitowanych, 1100 doktorów oraz 520 magistrów i lekarzy.

Z bogatej oferty UMK korzysta obecnie około 33 tysięcy studentów, którzy kształcą się na 70 kierunkach studiów, ponad 100 specjalnościach, i ponad 60 kierunkach studiów podyplomowych. Rokrocznie na UMK rozpoczyna studia ok. 10 tysięcy osób (na studiach I i II stopnia oraz jednolitych studiach magisterskich), a liczba absolwentów od początku funkcjonowania Uczelni przekroczyła już 100 tysięcy. Właśnie dla nich Uczelnia stworzyła szeroką ofertę Programu „Absolwent UMK”, którego celem jest podtrzymywanie i umacnianie więzi wychowanków UMK ze środowiskiem uniwersyteckim. Studenci mają do wyboru m. in. unikalne w skali kraju studia artystyczne, konserwatorskie, medyczne, inżynierskie oraz międzywydziałowe interdyscyplinarne studia humanistyczne.

Wybitnie uzdolniona młodzież z całej Polski może kształcić się w prowadzonym przez Uczelnię w Toruniu publicznym Zespole Szkół Uniwersytetu Mikołaja Kopernika „Gimnazjum i Liceum Akademickie”. W 2008 roku GiLA obchodziło dziesięciolecie swojej działalności.

UMK posiada nowoczesną bazę badawczą. Prace prowadzone są w obiektach własnych w Toruniu i Bydgoszczy oraz w innych ośrodkach w kraju, a także za granicą, np. w Getyndze czy na Spitsbergenie. Do dyspozycji astronomów jest 32-metrowy radioteleskop w Toruniu, trzeci pod względem wielkości w Europie, oraz teleskop SALT - największy na półkuli południowej teleskop optyczny, znajdujący się w Republice Południowej Afryki. Potwierdzeniem wysokiej rangi naukowej Uczelni jest utworzenie w jej strukturze Krajowego Laboratorium Fizyki Atomowej, Molekularnej i Optycznej (FAMO), umożliwiającego polskim fizykom prowadzenie badań na światowym poziomie. W murach Uniwersytetu odbywają się kilkutygodniowe lub całoroczne kursy języka i kultury polskiej dla obcokrajowców studiujących lub pracujących na UMK oraz osób zainteresowanych nauką języka polskiego. UMK wraz z Urzędem Miasta Torunia i Towarzystwem Naukowym w Toruniu organizuje Toruński Festiwal Nauki i Sztuki.

Uczelniane budynki usytuowane są w centralnej części miasta i w miasteczku akademickim na toruńskich Bielanach. Po włączeniu do UMK bydgoskiej Akademii Medycznej im. Ludwika Rydygiera w skład infrastruktury Uniwersytetu weszły wszystkie jej budynki. Częścią Uczelni są m.in. dwa bydgoskie szpitale: Szpital Uniwersytecki nr 1 im. dr. A. Jurasza oraz Szpital Uniwersytecki Nr 2 im. dr. Jana Biziela. Wciąż następuje dynamiczny rozwój infrastruktury Uczelni - w ostatnich latach powstał nowy budynek Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi, siedziba Wydziału Farmaceutycznego, a także nowa część Wydziału Matematyki i Informatyki. Rozbudowane będzie również miasteczko uniwersyteckie na Bielanach – w 2011 r. stanie tu Collegium Humanisticum.